Kirli Geçmiş

Jean-Luc Godard'ın başyapıtı Pierrot le Fou (Çılgın Pierrot), yönetmenin uzun ve parlak kariyerinde önemli bir kilometre taşıdır. Karışık bir dönüm noktası olan film, Godard'ın Breathless (Nefes Nefese, 1960) ve Vivre Sa Vie (Hayatını Yaşamak, 1962) gibi eserlerinin deneysel yaşam gücü ve Week End (Hafta Sonu, 1967) ve Wind from the East (1969) gibi son derece politik, alaycı ve acı bir biçimde komik filmleri arasında kalır. Pierrot le Fou, her ikisinin öğelerini de barındırır ve sırf bu nedenle izleyici için zengin bir deneyim fırsatı sunar. Ancak filmin sahip olduğu bir başka koz da gerçek güzellik duygusu. Eleştirmenler, Godard'ın polemik yaratan üslubuna karşın zarif bir biçimde güzel filmler de yaptığını unutmaya meyilli ama Pierrot le Fou, hiç kuşkusuz Contempt'le (1963) birlikte, bu açıdan değerlendirilmeli.

Gizemli bir yabancı at sırtında Teksas Panhandle'daki küçük bir yerleşime gelir ve küçük bir savaşa neden olur. 19. yüzyılın ortalarında geçen hikayede, toplumdaki beyaz göçmenler ile yerel Kiowa Kızılderili halkı arasında zaten bir düşmanlık hakimdir. Zachary ailesi, kendilerini bu husumetin tam ortasında bulur. Evin hanımı Matilda (Lillian Gish) bir sır saklamaktadır: evlatlık kızları Rachel (Audrey Hepburn) aslında bir Kiowa çocuğudur. Zachary ailesinin üç erkek çocuğu, aileye karşı görevleri ve Kiowa'ya karşı düşmanlıkları konusunda farklı fikirlere sahiptir. Ben (Burt Lancaster) açıkça Rachel'a aşıktır; kardeşlerden Cash (Audie Murphy) Kızılderililerden nefret eder ve en küçükleri de (Doug McClure) ihtiyaç anında ailesini korur. At sırtındaki yabancı hiç akla gelmeyen bir şey yaparak, Rachel'ın bir Kiowa olduğunu herkese söyler. Zachary ailesinin sırrı sonunda açığa çıkar ve savaş başlar.

Bir trende karşılaşıp birbirlerinin babası ile karısını öldürmeyi düşünen iki kişinin hikâyesi, on yıldır ABD'de olan İngiliz Alfred Hitchcock'un ilgisini çekti. Yönetmen, her zamanki gibi, fiyatı düşürmek için adını vermeden kitabın film haklarını 7 bin 500 dolara aldı. Hikâye malum: Zengin psikopat Bruno (Robert Walker), tenis yıldızı Guy'a (Farley Granger), onun karısı ile kendisinin babasını öldürme işini değiş-tokuş etmelerini teklif eder. Derken fikrini uygulamaya koyar ve Guy'dan karşılığını bekler...

Richard Mateson'un aynı adlı hikayesinden aynı yıl uyarlanan film, otoyol boyunca bir tır tarafından taciz edilen orta yaşlı iş adamının (Dennis Waever'in canlandırdığı David Mann) yaşadığı komediyle karışık gerilimi psikolojisindeki değişimlere paralel iç seslerle verirken, tır şoförünü göstermeyerek gizem yaratmada "bilinmeyen" faktöründen olabildiğince yararlanıyor ve Mann ile bütünleşen seyircinin merakını zirvede tutarak akıcı ve sürükleyici bir öykü yaratmayı başarıyor.

1800'lü yıllarda hayatta önemli bir şeye sahip olmayan ve son derece sıradan bir yaşam süren William Blake isimli bir genç, farklı bir deneyim yaşamak adına yaşadığı toprakları terk edip, bilmediği bir yerde yeni bir hayata atılmaya karar verir. Çıktığı yolculuk ise onu hem fiziksel hem de ruhsal anlamda değiştirecek bir deneyimin başlangıcı olacaktır. Son derece kötü bir anında karşılaştığı 'Hiç Kimse' adındaki Amerikan yerlisi, Blake'in aynı isimdeki, ölmüş bir şair olan William Blake olduğuna inanır. 'Hiç Kimse' ile birlikte atılacağı bu yolculuk, William Blake'in sıradışı bir şekilde bambaşka bir insana dönüşmesine neden olur.

Film, 1870'li yıllarda hemen hemen her alanda dünyanın merkezine oturan ülkelerden birinde geçiyor: Amerika Birleşik Devletleri. Hikayenin kahramanı olan göçmen kendinden beklenmedik bir şekilde hareket ederek ailesini öldüren katili soğukkanlılıkla öldürerek intikamını alır. Ancak bu yaptığı, bölgedeki en azılı çetelerden birinin başındaki kişiyi özellikle çok sinirlendirir. Çete ile oluşan gerginlik esnasında en yakınları tarafından ihanete uğrayan kahramanımız, çeteyle tek başın yüzleşmek ve savaşmak zorunda kalacaktır.

Robert G. Shaw, Amerikan İç Savaşı'nda Amerika Birleşik Ordularında zencilerden oluşan bir alayın başına liderlik etmesi için atanmış bir komutandır. Siyahlara karşı yapılan ayrımcılığa ve köleliğe karşı da olan bu savaş, tüm alay için oldukça zorlu bir sınavdır.Düşman ordularının, zenci askerlerden oluşan bu birliğin kumandanının öldürülmesi emrinin yanında, birliğin kendi askerleri arasındaki olaylar da, Robert G. Shaw'un üstesinden gelmesi gereken sorunlar arasındadır.Amerikan İç Savaşı'nda savaşmış Robert G. Shaw'un ailesine yazmış olduğu mektuplardan derlenerek sinemaya aktarılmış Zafer, hem Edward Zwick filmografisinin hem de sinema tarihinin önemli filmleri arasında yer alıyor. Tüm oyuncu kadrosunun başarılı performanslarının yanında, Denzel Washington'ın olağanüstü oyunu ile En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Oscar'ını kazandığını da ekleyelim.